Udaleko zerga-politika ere izan daiteke herritarrengan eragina duten hobekuntzak sustatzeko tresna. Planteamendu horrekin, Aiarako Udaleko EAJ-PNV Udal Taldeak bi mozio erregistratu ditu, hobari fiskalen bidez eraikinak eta etxebizitzak birgaitzea eta hobetzea, oztopo arkitektonikoak kentzea eta gutxiago kutsatzen duten ibilgailuak erabiltzea bultzatzeko.

Proposamenek bi udal-zergatan jardutea proposatzen dute. Alde batetik, EAJ-PNVk Eraikuntza, Instalazio eta Obren gaineko Zergaren (EIOZ) ordenantza aldatzea proposatu du, energia-eraginkortasuna eta irisgarritasuna hobetzeko jarduketetarako %90erainoko hobariak ezartzeko. Bestetik, Trakzio Mekanikoko Ibilgailuen gaineko Zergaren (TMIZ) %50eko hobaria proposatzen du ibilgailu elektriko eta hibridoentzat, hibrido entxufagarriak barne, dagokion ordenantza fiskalean ezartzen diren baldintzen arabera.

Gentza Alamillo EAJ-PNVren Aiarako bozeramaileak defendatu duenez, "udal fiskalitatea ez da diru-bilketarako bide gisa bakarrik ulertu behar. Era berean, jarduera horiek egiten dituztenentzat nahiz Aiara osoarentzat onura dakarten jarduerak sustatzeko ere erabil daiteke eta erabili behar da". Alamillok gogorarazi duenez, "2024an eskaera bat erregistratu genuen ildo horretan, baina EH-Bilduko Gobernu taldeak ez zuen ezer egin. Horregatik, oraingoan proposamenak mozio gisa aurkeztea erabaki dugu, eztabaidatu eta beharrezko erabakiak har daitezen".

Birgaitzea sustatzea eta etxebizitzak irisgarriago eta eraginkorrago egitea

Lehenengo mozioak EIOZren ordenantza aldatzea proposatzen du, higiezinen eraginkortasun energetikoa modu egiaztatuan hobetzen duten obretarako hobari espezifikoak ezartzeko. 

Aurreikusitako jardueren artean daude isolamendu termikoa, inguratzaileen hobekuntza, instalazioen ordez efizienteagoak jartzea, energia berriztagarriak sartzea eta egiazta daitekeen hobekuntza energetikoa dakarten beste esku-hartze batzuk.

EAJ-PNVk EIOZren kuotaren %90erainoko hobaria proposatu du irisgarritasuna hobetzeko eta oztopo arkitektonikoak kentzeko obretarako, igogailuak, plataforma jasotzaileak eta sarbideak egokitzea barne, desgaitasuna edo mugikortasun murriztua duten pertsonen mugikortasuna errazteko. "Aiaran birgaitzeko jarduketak behar dituzten etxebizitzak eta eraikinak ditugu, eta horietako asko ahalegin ekonomiko handia dira familientzat eta jabeen erkidegoentzat. Udaletik kostu hori murrizten lagun badezakegu eta, aldi berean, etxebizitza eraginkorragoak eta irisgarriagoak lortzen baditugu, hori egitea merezi duela uste dugu", adierazi du Alamillok.

Proposamenak, gainera, hobari-ehuneko desberdinak ezarri ahal izatea aurreikusten du, lortutako hobekuntza energetikoaren mailaren eta irisgarritasun-jarduketen irismenaren arabera, irizpide objektibo eta gardenekin. Era berean, bi hobari horiek modu bateragarrian aplikatu ahal izatea aztertzea proposatu du, jarduketa berak energia-eraginkortasuneko zein irisgarritasuneko hobekuntzak jasotzen dituenean.

Gutxiago kutsatzen duen mugikortasunaren aldeko apustua saritzea

EAJ-PNVk erregistratutako bigarren mozioak TMIZren ordenantza aldatzea proposatzen du, gutxien kutsatzen duten ibilgailuei zuzendutako hobariak gehitzeko. Zehazki, alderdi jeltzaleak kuotaren %50eko hobaria ezartzea proposatu du ibilgailu elektrikoentzat, zero isurikoak barne, eta %50eko hobaria ibilgailu hibridoentzat, hibrido entxufagarriak barne, betiere ordenantza fiskalean ezartzen diren baldintza teknikoak eta ingurumenekoak betetzen badituzte. "Pertsona batek ibilgailu elektriko edo hibrido bat erosteko ahalegina egitea eta gutxiago kutsatzen duen teknologia baten aldeko apustua egitea erabakitzen badu, uste dugu Udalak ere erabaki hori lagundu behar duela. Udal fiskalitatea mugikortasun iraunkorragoa bultzatzeko erabiltzeko modu erraza da", azaldu du bozeramaile jeltzaleak.

Mozioak, gainera, hobari-portzentaje desberdinak aztertzea planteatzen du, ibilgailuen ingurumen-ezaugarrien arabera, emisio kutsatzaile txikienak dituztenak bereziki faboratuz.

Lehenbailehen aplikatu beharreko hobariak

EAJ-PNVk erregistratutako bi proposamenek ordenantza fiskaletan egin beharreko aldaketak izapidetzea barne hartzen dute, hobari berriak hurrengo ekitaldi fiskalean aplikatu ahal izateko, bai eta neurriak udaleko komunikazio-kanalen bidez zabaltzea ere, herritarrek ezagutu ditzaten horiek eskatzeko baldintzak eta prozedura.

"Proposamen zehatz eta guztiz identifikagarriak dira: etxebizitza birgaitzen duenari laguntzea, gure eraikinen irisgarritasuna hobetzea, energia-kontsumoa murriztea eta gutxiago kutsatzen duen mugikortasuna bultzatzea. Politika fiskalak gai hauetan aurrera egiteko ere balio behar duela uste dugu, eta Aiarak aurrerapauso bat eman dezakeela", bukatu du Gentza Alamillok.