Euzko Alderdi Jeltzaleak ezinbestekotzat jotzen du Hegoaldeko Trenbide Saihesbidearen etorkizunari argi eta garbi heltzea: konponbidea ezin da izan arazoa udalerri batzuetatik beste batzuetara eramatea. Salgaiek abiadura handiko azpiegitura erabili eta Euskal Y-tik Mesetarantz jarraitu behar dutela defendatzen du alderdi jeltzaleak, Bilbo-Urduña C-3 linea salgaien garraiorako korridore nagusi bihurtzea saihestuz.

Hegoaldeko trenbide-saihesbidearen bigarren faseak loturak aurreikusten ditu Bilbo-Etxolak linea konbentzionalarekin eta euskal Y-arekin. Era berean, dagoen dokumentazioaren arabera, gaur egun lehentasunezkoa den alternatibak Arrigorriagan C-3 errepidearekin lotzea jasotzen du, eta Amurrio, Laudio, Aiara, Urduña, Arrankudiaga-Zollo eta Ugao-Miraballes bezalako udalerriek ia hirukoiztu egin lezakete salgaien trenak igarotzeko aukera.

Amurrioko EAJ-PNVrentzat, egoera honen aurrean erantzun beharreko galdera bat dago: Nondik nahi dugu salgaiak zirkulatzea? Alderdi jeltzaleak adierazi duenez, "ez dugu nahi Amurriok merkantzia-tren gehiagorekin, zarata gehiagorekin eta kalte gehiagorekin bizitzen ikasi behar izatea. Arazoa murriztu nahi dugu eta, azken finean, merkantziek gure hiriguneak zeharkatzeari utz diezaioten lortu. Horregatik, gure proposamena argia da: Hegoaldeko Trenbide Saihesbidea, bai; baina merkantziak Euskal Y-tik".

Proposamen zehatz bat EH-Bilduren ezezkoaren aurrean

Amurrioko EAJ-PNVk gogorarazi du bere udal taldeak mozio bat aurkeztu zuela Udaleko batzordean, hain zuzen ere alternatiba hori defendatzeko. Tamalez, ekimena ez zen aurrera atera, baina formazioaren ustez beharrezkoa da herritarrei jakinaraztea zein den bere jarrera eta, batez ere, zein irtenbide planteatzen duen Amurriorako.

EH-Bilduk, berriz, Amurrion ez ezik, Zaratamo, Ugao-Miraballes, Arrankudiaga-Zollo eta Urduñako udaletan ere bozkatu du proposamenaren aurka. Horrela, koalizio abertzaleak errefusatu egin du merkantzia-trenek Nerbioi-Ibaizabal herriguneak zeharkatzen jarrai ez dezaten Euskal Y-a erabiltzea proposatzen duen alternatiba.

Jeltzaleen proposamena ez da soilik pantaila akustikoak instalatzea, estalketak egitea edo eraginak arintzeko neurriak hartzea. Jarduketa horiek beharrezkoak izan daitezke herritarrak babesteko, baina ez dute gai nagusia konpontzen: gure herriak zeharkatuko dituzten merkantzia-trenen kopurua.

Ildo horretan, EAJ-PNV Amurriok azpimarratu duenez, "pantaila akustiko batek zarata murriztu dezake, baina ez du trenen kopurua murrizten. Guk arazoaren jatorrian eragin nahi dugu. Merkantziek Euskal Y-tik jarraitu eta Mesetara iritsi ahal izatea nahi dugu, Amurrio eta C-3ko gainerako udalerriak zeharkatu behar izan gabe".

Euskal Taldeak Kongresuan erregistratutako ekimenak berak Euskal Y-a erabiltzea planteatzen du, trafiko-azpiegitura misto gisa sortua, ahalik eta merkantzia-bolumen handiena bideratzeko eta Europako zabaleran goi-ordokirako jarraitutasuna bermatzeko. Gainera, irtenbide tekniko posibleen artean, beste aukera batzuen artean, hirugarren hari bat ezartzea edo dauden bideak egokitzea daude.

Amurrioko EAJ-PNVk uste du EH-Bilduk argi eta garbi azaldu behar duela zein aukera duen salgaien trafikoa Amurrion eta C-3 errepideak zeharkatzen dituen gainerako udalerrietan areagotu ez dadin. "Gure proposamena kritikatzea zilegi da. Ez dugu ulertzen alternatiba bat baztertzea, merkantziak gure herrietatik nola atera nahi diren azaldu gabe. Galdera oso erraza da: nondik nahi du EH Bilduk zirkulatzea?", adierazi du alderdi jeltzaleak.

EAJ-PNVk gogorarazi du bere jarrerak ez dakarrela hegoaldeko trenbide-saihesbidearen aurka egitea. Aitzitik, Bilboko Porturako, industriarako eta salgaien trenbide-garraioa bultzatzeko azpiegitura estrategikotzat jotzen du, baina haren garapena trenbide-estrategia integral baten zati gisa planteatu behar dela defendatzen du. Saihesbidearen lehen fasea egiten ari dira gaur egun, eta Eusko Jaurlaritzak duela gutxi beste bi tarte lizitatu ditu 120,1 milioi euroren truke, Bilboko portua abiadura handiko sarearekin lotzeko.

Helburua, Amurrioko EAJ-PNVrentzat, azpiegitura berriak merkantziak hiri-inguruneetatik pixkanaka kentzea eta euskal Y-ak Europako zabalerako trafikoetarako duen gaitasuna aprobetxatzea izan behar du. Ildo hori bera helarazi dio Euskal Taldeak Kongresuari, 2026ko uztailean aurkeztutako legez besteko proposamen baten bidez.

 Amurrioko EAJ-PNVren hitzetan, "Eusko Jaurlaritzak bere lana egin du saihesbidea bultzatuz eta Bilboko portuaren trenbide-lotura landuz. Orain, Ordokirako korridorearen jarraitutasuna bermatu behar da. Ezin dugu onartu Amurrio izatea batzuentzat konponbidea amaitzeko eta besteentzat arazoa hasteko lekua".

Amurriok ezin du soluzio osatugabe baten prezioa ordaindu

Alderdi jeltzaleak azpimarratu du Amurrioko herritarrek eskubidea dutela azkenean hartuko den trenbide-ereduak izan ditzakeen ondorioak eta horiek saihesteko abian jarriko diren neurriak ezagutzeko.

Horregatik guztiagatik, Amurrioko EAJ-PNVk, euskal Y-ak salgaien jarraipena bermatzen duen bitartean, zaratatik eta bibrazioetatik babesteko, hiri-integraziorako eta aldirietako zerbitzuaren kalitatea bermatzeko neurri zehatzak hartzea eskatzen du. Neurri horiek Euskal Taldeak Kongresuan erregistratutako ekimenaren parte ere badira.

Baina lehentasuna, prestakuntzak azpimarratzen duenez, arazoaren jatorrian eragitea izan behar da. "Ez dugu nahi gure bizilagunek arazoarekin hobeto bizitzen ikas dezaten. Arazoa konpondu nahi dugu. Eta arazoa konpontzeak salgaiek gure herriak zeharkatu behar ez izatea esan nahi du", bukatu du Amurrioko EAJ-PNVk.